مراقبت های بعد از عصب کشی دندان

پالپ چیست؟

مغز دندان یا پالپ دندان (به زبان انگلیسی: Pulp) به رگ‌ها و اعصاب دندان می گویند. حفره مرکزی در تاج دندان، اتاق پالپ نامیده می شود. مجرای ریشه دندان را نیز کانال دندان نامیده می شود. در حالت عادی مغز دندان زنده و فعال است ولی پوسیدگی‌ها و آزردگی‌های رگ ها و عصب ها باعث درد و سرانجام مرگ مغز دندان، و از بین رفتن مغز دندان می شود. هنگامی که مغز دندان به هر علتی دچار آزردگی شدید شد درمان ریشه دندان ضرورت پیدا می‌کند.(جراحی و ترمیمی)

دندان یکی از اصلی ترین و مهمترین اعضای موجود در بدن انسان است. این عضو علاوه بر نقش بسیار مهمی که در حفظ زیبایی ظاهری دارد، در کمک به هضم و خرد کردن مواد غذایی خورده شده نیز بسیار موثر بوده و توجه به سلامت آن از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. هنگام بروز مشکل برای دندان، عصب کشی دندان یکی از اقدامات نهایی برای رفع مشکل مربوط به دندان می باشد. عصب کشی هنگامی انجام می شود که دندان به طور گسترده آسیب دیده باشد.

عصب‌کِشی یا درمان کانال ریشه معالجه مجرای ریشه دندان (پالپ) است. عصب کشی اعمالی است که در طی آن مواد عفونی و عصب موجود در مغز دندان برداشته می‌شود تا دندان از آسیب میکروب‌ها در آینده در امان باشد. هنگامی که یک دندان نیاز به عصب کشی پیدا می کند به این معناست که خرابی دندان بسیار گسترده شده و درد به ناحیه عصب رسیده است که درد آن ضرباندار، ناگهانی و غیرقابل تحمل است. همچنین در این زمان دندان ها نسبت به گرما و سرما بسیار حساس می شوند.

عصب کشی دندان

چرا مراقبت های بعد از عصب کشی مهم است؟

روش عصب کشی یک روش معمول در دندانپزشکی است که نتایج خوبی هم دارد اما مراقبت درست توسط بیمار ، اطمینان از بهبودی سریع و موفقیت آمیز بودن عصب کشی را افزایش خواهد داد. متاسفانه در برخی بیماران شکستگی دندان بعد از عصب کِشی باعث می شود که دندان از بین برود. مواقعی که دندان زیر لثه دچار شکستگی شود راهی به جز کشیدن دندان وجود نخواهد داشت.

اکثر دندان ها بعد از عصب کشی به تاج دندان نیاز دارند. بی توجهی طولانی مدت به ترمیم تاج دندان بعد از عصب کشی ممکن است باعث شکستگی دندان شود.

مراقبت های بعد از عصب کشی

از داروهای مسکن و تجویزی خود استفاده نمایید:

هنگامیکه بی حسی دندان پس از عصب کشی از بین می رود به احتمال زیاد در ناحیه دندان احساس درد خواهید کرد و به همین منظور و برای رفع درد می توانید از دارو های مسکنی مانند ایبوپروفن استفاده نمایید. همچنین ممکن است خود پزشک یسری از داروهای مسکن را برای شما تجویز کند که بهتر است برای بهبودی بهتر و سریع تر، داروها را طبق دستور و سر ساعت مصرف نمایید.

از جویدن غذاهای سفت خودداری کنید:

پس از انجام عصب کشی بهتر است که با دندانی که عصب کشی شده غذا و به ویژه غذاهای سفت نخورید. زیرا در صورت انجام اینکار ممکن است دندان شما آسیب ببیند، بشکند و باعث ایجاد درد و ناراحتی شود. بنابراین تا زمانیکه دندانپزشک ترمیم نهایی را روی دندان های شما انجام دهد، باید حین غذا خوردن با دندان هایی که تحت درمان قرار گرفته اند مراقب باشید.

به بهداشت دهان و دندان خود اهمیت بدهید:

پس از عصب کِشی توجه ویژه به سلامت دهان و دندان کاملاً ضروری می‌‌باشد به این ترتیب شما باید روزی دو بار از مسواک مناسب و خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید، روزی یک بار از نخ دندان استفاده کنید، و به طور منظم دهان خود را با دهان شویه مناسب بشویید. پس از انجام عصب کشی یا سایر روش‌های درمانی موجود باید به طور منظم به دندان پزشک خود مراجعه کنید تا از سلامت دهان و دندان شما اطمینان حاصل کند. باید مجددا فرآیند تمیز کردن دندان و تضمین سلامت آن را از سر بگیرید. رعایت بهداشت دهان و دندان به شما کمک می‌کند تا سلامت دهان خود را تضمین کنید. نکته مهمی که پس از درمان کانال ریشه باید به آن توجه داشته باشید این است که پس از بهبودی کامل نباید هیچ گونه دردی را احساس کنید.

مراجعه به دندانپزشک در صورت نیاز:

درصورتیکه پس از عصب کشی احساس درد و یا ناراحتی داشتید که به مدت چند روز ادامه داشت هرچه سریع تر به دندانپزشک خود مراجعه نمایید.

آب نمک قرقره کنید:

یکی از بزرگترین خطراتی که پس از عصب کشی با آن مواجه می‌شوید این است که ریسک بروز عفونت بافت لثه اطراف دندان افزایش پیدا می‌کند. این امر می‌تواند باعث بروز مقداری درد شود به همین دلیل باید همه تلاش خود را انجام بدهید تا از بروز عفونت جلوگیری گردد. قرقره کردن آب و نمک به تمیز ماندن حفره دهان و جلوگیری از بروز عفونت در دوران بهبود خواهد کرد. در صورتی که به طور صحیح از دهان و دندان خود مراقبت کنید ریسک بروز عفونت را به حداقل خواهید رسید.-مراقبت های بعد از عصب کشی دندان

منطقه تحت درمان را تمیز نگه دارید:

در جریان عصب کشی دندان باید اطمینان حاصل کنید که دندان و لثه های شما بسیار تمیز هستند و از رسیدن هرگونه آلودگی به این نواحی باید خودداری کنید. باید توجه داشته باشید که این روند را تا اندازه ای ادامه دهید که به یک برنامه منظم برای شما تبدیل شود و در زندگی روزمره خود از آن استفاده کنید.

سایر مراقبت ها:

– بعد از عصب کشی، دهان تا چند ساعت بی حس می باشد و در این زمان باید از غذا خوردن اجتناب کنید. در غیر این صورت احتمال دارد تا دندان هایتان را بسیار محکم فشار دهید

– تا زمانی که اثر ماده بی حس کننده را در ناحیه ی فک، لب یا زبان حس می کنید از جویدن خودداری نمایید.

– بعد از انجام عصب کشی تا مدتی از خوردن مواد غذایی سخت، گرم و سرد اجتناب کنید.زیرا دندان‌ها به طور موقت به غذاهای سرد و گرم حساس می‌شوند پس سعی کنید از غذاهایی با دمای متوسط استفاده کنید.

– اگر پس از انجام عصب‌کشی فرآیند درمان ریشه ناموفق باشد و فرد باز هم در ناحیه همان دندان درد شدید داشته باشد دندان باید کشیده شود.

– پس از عصب کشی دندان باید حداقل به مدت دو روز از انجام دادن فعالیت جسمانی سنگین خودداری کنید و در منزل استراحت نمایید. به این ترتیب در این دوران انجام دادن برخی فعالیت‌ها از قبیل دویدن، هاکی و هرگونه فعالیت ورزشی ممنوع می‌باشد.

– همچنین مهم است که بیماران بدانند چه موقع نیاز به اقدام دندانپزشکی دارند و باید به مطب مراجعه کنند و در مورد علائمی ‌که ممکن است نشان دهنده نیاز به مداخله باشند آموزش دیده باشند. این امر کمک می‌کند تا اطمینان حاصل شود که هر عارضه ای زودتر از موعد، قبل از اینکه به دندان آسیب جدی برسد، بررسی و درمان می‌شود.

مراحل عصب کشی دندان

مرحله اول:

در مرحله اول دندان پزشک به معاینه دندان می پردازد و ازطریق عکس رادیولوژی اقدام به بررسی دندان و میزان آسیب دیدگی آن می کند.

مرحله دوم:

بعد از معاینه و تهیه عکس رادیولوژی، دندانپزشک از داروهای بی حس کننده برای بی حسی دندان بیمار استفاده می کند تا بتواند میزان درد را کنترل کند.(جراحی و ترمیمی)

مرحله سوم:

بعد از بی حس کردن دندان، میله پلاستیکی برای خارج کردن بزاق دهان، داخل دهان بیمار قرار داده می شود.. سپس پوسیدگی هایی که در دندان ایجاد شده است، برداشته شده و عاج دندان برای دسترسی به ساقه پالپ دندان باز می شود. و از یک ابزار کوچک هم برای خارج کردن عفونت ها استفاده می شود.-ساختمان دندان و دندانپزشکی

مرحله چهارم:

در این مرحله پس از برداشتن پوسیدگی‌ها دندان پزشک با استفاده از یک ابزار دنداپزشکی کوچک شروع به برداشتن عصب عفونی یا به اصطلاح آبسه می‌کند.

مرحله پنجم:

در این مرحله از عصب کشی دندان ، دندان پزشک پس از اینکه عصب‌های آسیب دیده را برداشت،کانال‌های ریشه دندان را کاملا خالی و تمیز می‌‌کند.در حین انجام این کار کانال‌های ریشه دندان بزرگتر می‌شود و دسترسی پزشک برای پر کردن دندان بهتر می‌شود.در فاصله بین خالی کردن تا پرکردن دندان برای جلوگیری از عفونتهای احتمالی مخصوصا در لایه‌های داخلی دندان ،داروهای آنتی بیوتیک برای بیمار تجویز می‌شود.گاهی اوقات ممکن است عصب کشی چندین جلسه طول کشد برای این منظور یک پرکردگی موقت بر روی دندان گذاشته می‌شود تا از تماس مستقیم مواد غذایی با داخل دندان جلوگیری شود.(جراحی و ترمیمی)

مرحله ششم:

پس از اینکه عفونت ها به صورت کامل خالی شد و پس از خشک کردن دندان، کانال دندان پر می شود. در این مرحله ممکن است نیاز به تزریق مواد بی حسی باشد. اگر دندان شما به صورت موقتی پر شده باشد، ابتدا این پر کردگی برداشته می شود تا بتوان به ناحیه داخل دندان دسترسی پیدا کرد. در این مرحله از مواد مخصوص دندان پزشکی برای پر کردن دندان استفاده می شود تا به این ترتیب بتوان از حفاظت کانال های ریشه در برابر بزاق و نفوذ مواد خارجی اطمینان پیدا کرد.

مرحله هفتم:

در این مرحله که آخرین مرحله عصب کشی می باشد، مرحله ی ترمیم دندان است. به دلیل اینکه دندانها معمولاً به دلیل پوسدگی زیاد صعیف می شوند و به صورت زیاد پر می شوند لازم است به منظور حفاظت از آن در برابر آسیب های بعدی و همچنین کمک به بازگشت دندان به عملکرد طبیعی آن ترمیم دندان انجام شود. انجام این ترمیم دندان به وسیله روکش دندان صورت می گیرد که باعث می شود دندان طبیعی به نظر برسد.

مراقبت از دندان عصب کشی شده

تا زمانی که دندان به طور کامل ترمیم نشده است نباید با آن چیزی بجوید یا گاز بگیرید. تا زمانی که روکش بر روی دندان قرار نگرفته باشد دندان به شدت در مقابل شکستگی آسیب‌ پذیر است. پس از آن تنها رعایت بهداشت دهان طبق روال معمول کافی است. حداقل روزی دو مرتبه مسواک بزنید و یک مرتبه نخ دندان بکشید. در فواصل منظم (سالی یک یا دو مرتبه) برای چکاپ و جرم گیری به دندانپزشک مراجعه کنید.

طول عمر دندانی که عصب کشی شده در بیشتر موارد به اندازه دندان‌های سالم دیگر خواهد بود. با این حال در برخی موارد ممکن است دندان به درستی التیام پیدا نکنند و یا مجدداً دچار عفونت شود. گاهی اوقات ممکن است دندان چندین ماه و یا چندین سال پس از عصب کشی موفق، دچار درد و بیماری شود. در چنین شرایطی باید درمان عصب کشی مجدداً تکرار شود تا دندان نجات پیدا کند. با این حال نرخ موفقیت عصب کشی بسیار بالا می‌باشد.

عصب کشی دندان کودکان

نحوه انجام عصب کشی

دندانپزشک متخصص کودکان، ابتدا دندان را مورد معاینه و رادیوگرافی قرار می دهد که در نتیجه ی این کار موقعیت و میزان خسارت دندان مشخص می شود. ممکن است پس از معاینه عصب کشی (پالپوتومی یا پالپکتومی بسته به نوع آسیب دندان) توصیه شود.-توضیحاتی درمورد انواع دندان

اگر ریشه ی پالپ سالم باشد دندانپزشک فقط پالپ آلوده را خارج می کند و بقیه قسمت ها را به حال خود رها میکند و سپس شکاف ایجاد شده در اثر خارج کردن پالپ آلوده را با مواد پر کننده مخصوص پر میکند تا از گسترش بیشتر عفونت جلوگیری کند. سپس یک تاج فلزی روی دندان قرار می دهد تا استحکام دندان حفظ شود و به منطقه ی عصب کشی شده آسیبی نرسد.